Taras w bloku rzadko ma powierzchnię ogrodu, więc każdy mebel musi uzasadnić swoje miejsce. Kilka metrów kwadratowych wystarcza na fotel i donicę, ale to metraż, nasłonecznienie i potrzeba prywatności decydują, czy zmieści się coś więcej. Zmiana balustrady czy montaż zadaszenia bywa dodatkowo objęta regulaminem wspólnoty. Dopiero po ustaleniu tych granic warto szukać konkretnego stylu i mebli.
Jak zaplanować aranżację tarasu w bloku?
Wybór aranżacji tarasu w bloku zależy od pięciu czynników: metrażu, strony świata, potrzeby prywatności, stylu elewacji budynku i budżetu. Kilka metrów kwadratowych wystarcza na fotel, stolik i kilka donic, ale przestrzeń bliska kilkunastu metrów kwadratowych pozwala już na pełny zestaw wypoczynkowy razem z jadalnią. Dopiero po ustaleniu tych parametrów warto szukać konkretnych mebli i stylu.
Większy taras dobrze jest podzielić na strefy funkcjonalne – jadalnię na świeżym powietrzu, kącik relaksu z leżakami i miejsce na zieleń. Przy mniejszej powierzchni lepiej postawić na jeden wiodący element, na przykład wąski stolik z dwoma krzesłami, i zrezygnować z podziału na strefy. Zmiana balustrady albo montaż stałego zadaszenia bywa objęta regulaminem wspólnoty lub spółdzielni, więc zakres wymaganych zgód warto sprawdzić, zanim padnie decyzja o zakupie materiałów.
O trafności aranżacji decyduje pięć czynników.
- Metraż i kształt tarasu – rozstrzygają, czy zmieści się pełny zestaw wypoczynkowy, czy tylko meble składane.
- Nasłonecznienie i strona świata – taras południowy lub zachodni potrzebuje osłony przed słońcem, północny lepiej znosi rośliny cieniolubne.
- Potrzeba prywatności – sąsiadujące tarasy w blokach zwykle wymagają parawanu, wysokich traw ozdobnych albo żywopłotu w donicy.
- Styl elewacji budynku – jasna, nowoczesna fasada podpowiada minimalistyczne meble, starsza kamienica lepiej znosi drewno i naturalne tekstylia.
- Budżet i nakład pracy przy utrzymaniu – drewno wymaga regularnej impregnacji, technorattan i metal lakierowany prawie żadnej konserwacji.
Taras bywa po prostu większym balkonem, więc część reguł doboru mebli do metrażu obowiązuje w obu przypadkach identycznie. Zasada „najpierw powierzchnia, potem meble” rządzi też aranżacją balkonu, choć tam do dyspozycji jest zwykle mniej miejsca. Różnica bywa więc głównie w skali, a nie w samej logice planowania.
1. Strefa wypoczynkowa z sofą modułową i poduchami
Sofa modułowa zamienia obszerny taras w zewnętrzny salon, w którym można się rozłożyć, poczytać albo przyjąć gości na dłużej. Rozwiązanie ma sens od około 10-12 metrów kwadratowych wzwyż, bo same moduły plus stolik zajmują sporo miejsca. Budulcem bywa najczęściej technorattan – syntetyczne, plecione tworzywo odporne na wilgoć i promieniowanie UV – albo stelaż z metalu lakierowanego proszkowo. Segmenty można swobodnie przestawiać, tworząc kanapę, narożnik albo dwa niezależne fotele.
Tapicerka poduch bywa wodoodporna i ma zdejmowaną pokrywę do prania, co ułatwia utrzymanie po deszczu czy wietrznym popołudniu. Zestaw warto uzupełnić niskim stolikiem kawowym i pledem na chłodniejsze wieczory. Wzdłuż sofy trzeba jednak zostawić przynajmniej 60-70 centymetrów przejścia, inaczej wejście na taras zamienia się w przeciskanie między meblami.
2. Kompaktowy zestaw mebli składanych na mały taras
Na tarasie liczącym kilka metrów kwadratowych liczy się każdy centymetr wolnej podłogi, dlatego meble składane bywają jedynym praktycznym wyborem. Stolik montowany bezpośrednio do barierki po złożeniu zajmuje zwykle tylko 8-12 centymetrów głębokości, więc nie blokuje przejścia, gdy nie jest używany. Ten sam problem ograniczonego metrażu rozwiązuje się podobnie jak w wąskim balkonie w bloku, gdzie liczy się głębokość mierzona w centymetrach, nie w metrach. Mały taras nie jest miejscem na skomplikowane rozwiązania – liczą się meble lekkie i wielofunkcyjne.
Krzesła sztaplowane, czyli takie, które łatwo układa się jedno na drugim, zastępują tu klasyczne fotele bez utraty komfortu siedzenia. Najczęściej wykonuje się je z aluminium lub trwałego tworzywa, dzięki czemu są lekkie i odporne na wilgoć. Taki zestaw sprawdza się głównie na parterze i na wąskich tarasach przylegających do niewielkich mieszkań. Montaż stolika do lekkiej, niskiej balustrady wymaga sprawdzenia jej stabilności, bo nie każda konstrukcja utrzyma dodatkowe obciążenie z boku.
3. Jadalnia na świeżym powietrzu z rozkładanym stołem
Stół rozkładany pozwala na co dzień jeść śniadania w dwie osoby, a na czas spotkań powiększyć blat i dostawić kolejne krzesła. Rozwiązanie ma sens na tarasie na tyle dużym, by zmieścić stół, krzesła i swobodne przejście – w praktyce od około 8-9 metrów kwadratowych. Blat bywa wykonany z drewna impregnowanego, technorattanu albo laminatu wysokiego ciśnienia znanego jako HPL, odpornego na zarysowania i wilgoć. Krzesła sztaplowane po posiłku chowa się w kilka sekund, zwalniając miejsce na spacer po tarasie.
Nad stołem dobrze sprawdza się dodatkowe oświetlenie punktowe albo girlanda zawieszona nisko nad blatem, która wydziela ciepłe światło do samego wieczoru. Blat, nawet impregnowany, warto chronić pokrowcem albo chować pod zadaszeniem przed dłuższym deszczem, bo woda stojąca w szczelinach przyspiesza pękanie drewna.
4. Fotel lub huśtawka wisząca z technorattanu
Czym zastąpić klasyczny zestaw wypoczynkowy na tarasie o nieregularnym kształcie? Fotel wiszący albo huśtawka ogrodowa działają jak pojedynczy, efektowny akcent, wokół którego nie trzeba układać reszty mebli. Taki mebel zajmuje jedno stałe miejsce, a resztą przestrzeni można dysponować swobodnie.
Technorattan znosi deszcz, mróz i promieniowanie UV znacznie lepiej niż naturalna wiklina, dlatego dominuje w tego typu konstrukcjach. Fotel albo huśtawka mocowane są najczęściej do wolnostojącego stelaża stalowego, a na zadaszonym tarasie czasem wprost do konstrukcji stropu. Stelaż stalowy musi stać na stabilnym, równym podłożu, inaczej cała konstrukcja kołysze się przy każdym ruchu.
Rozwiązanie sprawdzi się u osób, które lubią ruch podczas odpoczynku, i na tarasach z jednym wyraźnym punktem centralnym. Trzeba jednak zapewnić około metra wolnej przestrzeni z każdej strony na wychylenie, bo huśtawka w pełnym rozmachu zajmuje więcej miejsca, niż widać w spoczynku.
5. Leżaki i hamak do popołudniowego relaksu
Leżaki składane i hamak dają strefę relaksu bez jakiejkolwiek trwałej zabudowy tarasu. Największą zaletą leżaków składanych jest to, że po sezonie chowa się je do szafy czy schowka, bo ważą zwykle mniej niż pięć kilogramów i płasko się składają.
Hamak wymaga dwóch stabilnych punktów mocowania w odpowiedniej odległości albo samodzielnego stelaża wolnostojącego, jeśli konstrukcja tarasu nie ma nośnych elementów po bokach. Tkaniny do obu rozwiązań szyje się zwykle z poliestru odpornego na promieniowanie UV, który nie blaknie po sezonie na słońcu. W środku dnia, przy pełnym nasłonecznieniu, warto dodać osłonę przeciwsłoneczną, bo leżak bez zacienienia bywa zbyt gorący do wygodnego wypoczynku.
6. Zielona ściana z donicami wiszącymi i skrzynkami
Wertykalne zazielenienie balustrady pozwala zmieścić dużo roślin bez zajmowania powierzchni podłogi, co na małym tarasie bywa bezcenne. Donice wiszące montuje się do barierki uchwytami zaciskowymi albo skrzynkami z hakami, bez konieczności wiercenia w konstrukcji. Taki pas zieleni działa też jak naturalna zasłona od strony sąsiada czy ulicy.
Dobór roślin zależy przede wszystkim od nasłonecznienia balustrady, bo w pełnym słońcu i w cieniu sprawdzają się inne gatunki zwisające.
- Pelargonia zwisająca – potrzebuje pełnego słońca i regularnego podlewania, kwitnie od wiosny do jesieni.
- Bakopa – znosi półcień, tworzy gęstą, zwisającą kaskadę drobnych kwiatów.
- Surfinia – wymaga słonecznego stanowiska i częstego nawożenia, inaczej szybko traci kwiaty.
- Bluszcz zwyczajny – najlepiej znosi cień i chłodniejsze balkony, rośnie wolno, ale niemal bezobsługowo.
Donice wiszące na wyższych piętrach trzeba dodatkowo zabezpieczyć przed silnym wiatrem, na przykład dodatkową obejmą albo cięższym podłożem w spodzie. Barierka ma określoną nośność, więc łączna masa mokrej ziemi i skrzynek nie powinna jej przekraczać, zwłaszcza przy starszych, lżejszych konstrukcjach balustrad.
7. Miniogród ziołowy i warzywny w skrzynkach
Taras w bloku można zamienić w źródło świeżych ziół i drobnych warzyw, jeśli gotowanie na co dzień jest ważną częścią domowego rytuału. Większość ziół, w tym bazylia, tymianek i rozmaryn, potrzebuje stanowiska słonecznego, najlepiej południowego lub zachodniego, z minimum pięcioma-sześcioma godzinami światła dziennie.
Do tej samej grupy roślin lubiących suche, przepuszczalne podłoże należy lawenda na balkonie, którą można posadzić w tej samej skrzynce co zioła śródziemnomorskie. Skrzynka pod zioła powinna mieć głębokość rzędu 15-20 centymetrów, tyle wystarcza na rozwinięcie systemu korzeniowego większości gatunków.
Podczas upalnych dni skrzynki na tarasie wysychają szybciej niż grunt w ogrodzie, więc podlewanie odbywa się zwykle raz dziennie, a w pełnym słońcu nawet dwa razy. Każda skrzynka musi mieć otwory drenażowe i podstawkę zbierającą nadmiar wody, inaczej deszczówka spływa prosto na taras sąsiada piętro niżej.
8. Parawan z bambusa lub trzciny dla prywatności
Taras w bloku trzeba osłonić nie tylko od wiatru i słońca, ale też od wzroku sąsiadów i przechodniów, a naturalny wygląd zapewniają maty z trzciny, wrzosu, bambusa czy wikliny. Osłony tego typu dostępne są w stonowanych barwach od beżu po ciemny brąz, więc łatwo dopasować je do koloru elewacji. Montuje się je zwykle opaskami zaciskowymi albo plastikowymi zaczepami wplecionymi w prześwity balustrady, bez trwałego wiercenia w konstrukcji.
Taki parawan dobrze wygląda w stylu boho i rustykalnym, gdzie naturalne, nierówne faktury są częścią estetyki, a nie jej wadą. Naturalne materiały płowieją i strzępią się po kilku sezonach na deszczu i słońcu, więc trzeba liczyć się z wymianą maty raz na dwa-trzy lata.
9. Zadaszenie markizą chroniące przed słońcem i deszczem
Markiza rozwijana chroni taras przed silnym słońcem i przelotnym deszczem, ale w każdej chwili można ją zwinąć, w przeciwieństwie do stałej pergoli, która zostaje nad tarasem cały rok. Typowa markiza tarasowa bez dodatkowych podpór stabilnie działa przy wysięgu do około 3-3,5 metra – przy większej rozpiętości warto dokupić podpory teleskopowe, które usztywniają konstrukcję podczas silnego wiatru. Sam wysięg markizy nie jest tożsamy z głębokością zacienionej powierzchni, bo tkanina rozwija się pod kątem, nie płasko.
Rozwiązanie najlepiej sprawdza się na tarasach wychodzących na południe lub zachód, gdzie słońce grzeje najintensywniej w środku dnia. Trwałe zadaszenie tego typu bywa objęte obowiązkiem zgłoszenia lub zgody wspólnoty albo spółdzielni, więc zakres formalności warto potwierdzić przed zamówieniem konstrukcji na wymiar.
10. Girlandy i taśmy LED jako wieczorne oświetlenie
Girlanda albo taśma LED to najprostszy sposób na przytulny nastrój tarasu po zmroku, bez konieczności prowadzenia nowej instalacji elektrycznej. Taśmę montuje się pod balustradą albo wokół ramy mebli, a światła punktowe wbudowuje się w podłogę tarasu albo kieruje ze ściany na rośliny i stolik. Ten sam sposób oświetlania sprawdza się równie dobrze podczas urządzania balkonu w bloku, gdzie na dodatkową instalację jest jeszcze mniej miejsca. Ciepły odcień światła o temperaturze barwowej około 2700-3000 kelwinów daje relaksujący, kameralny efekt.
Do oświetlenia zewnętrznego warto wybierać osprzęt o odpowiedniej klasie odporności na wilgoć, oznaczonej symbolem IP i dwiema cyframi – im wyższa druga cyfra, tym lepsza ochrona przed deszczem. Zbyt jasne, chłodne światło zamienia taras w poczekalnię, a nie miejsce do wypoczynku, więc lepiej unikać żarówek o barwie zbliżonej do światła dziennego.
11. Taras w stylu skandynawskim z jasnym drewnem
Styl skandynawski – podejście stawiające na jasność, naturalne materiały i prostotę formy – opiera się na jasnym drewnie i naturalnym rattanie albo wiklinie. Meble ogrodowe w tej stylistyce mają proste, lekkie formy, często z wyplatanymi elementami oparcia czy siedziska. Podłogę lepiej wyłożyć drewnianymi deskami niż płytkami, bo naturalny rysunek słojów wzmacnia jasny, skandynawski charakter całości.
Styl ten najlepiej komponuje się z elewacją w jasnych, neutralnych tonach – białą, szarą czy piaskową. Dobrze pasują do niego lniane tekstylia, białe albo naturalne donice i minimalna liczba dodatków dekoracyjnych. Paletę barw warto ograniczyć do bieli, szarości i naturalnych odcieni drewna, unikając nasyconych kolorów, które przełamują spokojny charakter stylu.
Jasne drewno wygląda elegancko, ale łatwiej pokazuje zabrudzenia i plamy od wody niż drewno w ciemnym odcieniu. Deski i meble z jasnego drewna wymagają częstszego czyszczenia oraz olejowania, zwykle raz do dwóch razy w roku, w zależności od intensywności użytkowania.
12. Taras w stylu boho z makramami i rattanem
Styl boho – swobodna, eklektyczna estetyka łącząca naturalne materiały, rękodzieło i ciepłe barwy ziemi – budowany jest wokół plecionych dodatków, a nie konkretnego zestawu mebli. Taras w tej stylistyce trudno wyobrazić sobie bez makram i łapaczy snów, które dobrze wyglądają jako osłonki dużych donic albo dekoracja balustrady. Bambusowe dzwonki wietrzne dodają tarasowi delikatnego, kojącego dźwięku przy każdym podmuchu wiatru.
Rattan naturalny albo technorattan w ciepłych, ziemistych barwach stanowi bazę mebli, a resztę charakteru budują tekstylia – poduchy w etnicznych wzorach, koce w prążki, chodniki z juty. Styl ten pasuje do tarasów o różnym metrażu, bo dodatki można dobierać stopniowo, zależnie od budżetu. Warto zachować umiar w liczbie dekoracji, bo nadmiar plecionych elementów i wzorów szybko zamienia boho w chaos wizualny.
13. Taras w stylu nowoczesnym z technorattanem i metalem
Styl nowoczesny – podejście oparte na prostocie i braku ozdobników – wyróżnia się przede wszystkim minimalizmem formy i stonowaną kolorystyką. Meble w tej stylistyce mają nieskomplikowane, geometryczne kształty, a materiałem konstrukcyjnym bywa zwykle technorattan, metal albo szkło. W niewielkiej przestrzeni dobrze sprawdzają się meble składane, które nie tracą przy tym charakterystycznej, prostej linii.
Podłogę w tym stylu częściej wykłada się dużym formatem płytek mrozoodpornych niż drewnem, bo równa, jednolita powierzchnia podkreśla minimalistyczny charakter aranżacji. Wielkoformatowe płytki z wąską fugą w tym samym odcieniu utrzymują wrażenie jednej, ciągłej powierzchni.
Podobny efekt dają płytki balkonowe o dużym formacie, ułożone bez wyraźnych podziałów. Nadmiar dekoracji i drobnych ozdobników psuje spokojny, surowy efekt tego stylu, więc lepiej postawić na kilka większych, dobrze dobranych elementów niż wiele małych.
14. Taras w stylu rustykalnym z naturalnymi materiałami
Styl rustykalny, znany też jako country – stylizacja odwołująca się do wiejskiej prostoty i naturalnych surowców – bazuje na drewnie, lnie i bawełnie, nie na kosztownym wyposażeniu. Nie wymaga on dużego metrażu, bo najważniejsze są tu materiał i spójna kolorystyka, nie liczba mebli.
Drewniane meble o prostej, surowej formie stanowią fundament takiej aranżacji, najlepiej z widocznym usłojeniem, które z czasem nabiera szlachetnej patyny. Grubo tkane koce z frędzlami, lniane poduszki i jutowy dywanik dodają ciepła i odizolowują od chłodnej płytki czy betonu pod stopami. Lampiony ze świecą albo wkładem LED dopełniają wieczorny, przytulny nastrój bez potrzeby montowania dodatkowego oświetlenia elektrycznego.
To jeden z tańszych sposobów na zmianę charakteru tarasu, bo bazę stanowią zwykle już posiadane drewniane meble, a nowe są tylko tekstylia i dodatki. Tkaniny naturalne trzeba chować przed deszczem albo zabierać do domu na noc, bo len i bawełna nasiąkają wodą i długo wysychają.
15. Kącik grillowy z grillem elektrycznym
Grill elektryczny jest najbardziej „mieszkańcowym” typem grilla, bo nie wytwarza dymu ani otwartego ognia, dzięki czemu rzadziej wchodzi w konflikt z regulaminem spółdzielni czy wspólnoty. Modele tego typu mają zwykle dużą moc grzewczą i precyzyjną regulację temperatury, więc pod względem efektu smakowego niewiele ustępują grillowi węglowemu. Grill węglowy bywa problematyczny właśnie przez dym, który regulaminy wielu budynków wprost zakazują albo ograniczają do wyznaczonych miejsc.
Nawet gdy regulamin wspólnoty nie zawiera żadnego zakazu, obowiązuje art. 144 Kodeksu cywilnego dotyczący immisji – czyli zakazu działań, które zakłócają korzystanie z sąsiednich nieruchomości ponad przeciętną miarę, na przykład hałasem, dymem czy zapachem. Za uporczywe naruszanie tej zasady sąsiedzi mogą zgłosić sprawę do administracji budynku albo nawet do straży miejskiej. Zanim taras zamieni się w kącik grillowy, warto krótko uprzedzić o tym sąsiadów, zwłaszcza mieszkających piętro wyżej lub niżej.
Czym różni się urządzanie tarasu na parterze od tarasu na ostatnim piętrze?
Piętro, na którym leży taras, zmienia priorytety aranżacji – na parterze najważniejsza jest prywatność, na najwyższych piętrach ekspozycja na wiatr i słońce. Ten sam metraż wymaga więc innych rozwiązań, zależnie od tego, czy taras sąsiaduje z chodnikiem, czy z otwartym niebem. Zasady dotyczące mebli i roślin różnią się właśnie przez te dwa czynniki, nie przez samą wielkość przestrzeni.
Na parterze warto inwestować w wysokie rośliny, trawy ozdobne albo żywopłot w donicy jako naturalną przesłonę przed wzrokiem przechodniów i sąsiadów z niższych okien. Taras na ostatnim piętrze bywa zwykle bardziej obszerny i otwarty, co daje poczucie przestrzeni, ale wymaga solidniejszych mocowań donic i mebli przed silniejszym wiatrem. Górne piętra częściej mają pełne słońce przez cały dzień, więc lepiej sprawdzają się tam markiza albo rośliny odporne na suche, nasłonecznione stanowisko.
Piętro tarasu podsuwa inny zestaw priorytetów.
- Parter – najważniejsza jest prywatność; sprawdzają się parawany, wysokie trawy ozdobne i żywopłot w donicy.
- Piętra środkowe – priorytetem bywa balans między prywatnością a nasłonecznieniem, zależnie od strony świata.
- Ostatnie piętro – dominują wiatr i pełne słońce; potrzebne są stabilne mocowania mebli oraz osłona przeciwsłoneczna.
Niezależnie od piętra, dobór mebli i roślin zawsze wraca do tych samych pytań o metraż, nasłonecznienie i budżet. Różnica polega tylko na tym, który z tych czynników staje się najważniejszy.